Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina powstała jako projekt kulturalny bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej. Od tego czasu stała się największym ośrodkiem życia muzycznego w północnej Polsce, przeszła długą drogę do swojego obecnego znaczenia i wyglądu. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w publikacji gdansk-trend.eu.
Droga od małego projektu muzycznego do orkiestry na poziomie krajowym
Działalność związana z założeniem Filharmonii rozpoczęła się w czerwcu 1945 roku wraz z utworzeniem Miejskiej Orkiestry Symfonicznej w Sopocie i przeprowadzeniem prób. Pierwszy koncert, który zapoczątkował działalność Filharmonii Bałtyckiej, odbył się 29 września w sali Domu Katolickiego w Sopocie. Dyrektor Filharmonii Zbigniew Turski poprowadził 35-osobową orkiestrę. W programie koncertu znalazły się utwory wybitnych polskich kompozytorów: Fryderyka Chopina i Stanisława Moniuszki.
Do końca 1945 roku orkiestra wystąpiła 16 razy, dając dziewięć koncertów. Dyrygentami byli: Zbigniew Turski, Bohdan Wodiczko, Jan Łukaszewicz, Stefan Śledziński i Zygmunt Latoszewski. Koncerty odbywały się w różnych salach Trójmiasta: w Operze Leśnej w Sopocie, w Teatrze Miniatura i w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku oraz w Teatrze Miejskim w Gdyni.
W 1949 roku orkiestra rozrosła się do 81 muzyków i została uznana za jedną z najlepszych orkiestr w Polsce. W wyniku osiągnięcia tak wysokiego poziomu, w kwietniu orkiestra stała się orkiestrą narodową i otrzymała nazwę Państwowa Filharmonia Bałtycka. Kolejnym krokiem naprzód było połączenie Filharmonii ze Studiem Operowym pod dyrekcją Zygmunta Latoszewskiego w 1953 roku pod nazwą Państwowa Opera i Filharmonia Bałtycka. Na czele nowej instytucji stanął Kazimierz Wiłkomirski, a dyrektorem do 1970 roku był Tadeusz Rybowski.
Połączenie nastąpiła ze względu na szybki rozwój przedstawień operowych, a także ze względów organizacyjnych i finansowych. Korzyści, które miała przynieść ta unifikacja były krótkotrwałe, ale orkiestra nadal funkcjonowała w tym formacie: jako orkiestra symfoniczno-operowa. Minęło kolejne 20 lat, zanim na początku 1970 roku podjęto ważną decyzję o utworzeniu drugiej orkiestry i rozdzieleniu działalności symfonicznej i operowej.
Wkroczenie na scenę międzynarodową
W 1975 roku młody asystent Witolda Rowickiego, Zygmunt Rychert, przystąpił do organizowania nowej filharmonii. Koncert inauguracyjny Gdańskiej Orkiestry Symfonicznej w styczniu 1975 roku był początkiem roku intensywnej pracy, która zaowocowała przyznaniem orkiestrze prawa do wykonywania muzyki symfonicznej, podczas gdy opera i balet zostały powierzone dawnej Państwowej Operze i Filharmonii Bałtyckiej.
W kolejnych latach orkiestra, pod kierunkiem młodego dyrygenta, zdobywała uznanie melomanów i krytyków w Polsce i za granicą. Pierwszy zagraniczny wyjazd orkiestry miał miejsce w 1976 roku na Vacanze Musicali w Wenecji. Potem odbyły się wyjazdy do różnych sal koncertowych w Niemczech, Francji, Szwajcarii i Włoszech.
W 1987 roku na XI Berlińskim Biennale Muzycznym Orkiestra Filharmonii Bałtyckiej pod dyrekcją Wojciecha Michniewskiego zdobyła nagrodę za wykonanie I Symfonii Krzysztofa Pendereckiego, choć jej rywalami były zespoły z Filharmonii Lipskiej i Helsińskiej.
W 1989 roku orkiestra wystąpiła w Monachium, Frankfurcie i Amsterdamie. W 1991 roku orkiestra koncertowała z Requiem Verdiego w różnych miastach Francji i Szwajcarii. Podczas tournée po Włoszech orkiestra wystąpiła dla papieża Jana Pawła II w Castel Gandolfo.
Nowe brzmienie w nowym budynku filharmonii
W grudniu 1993 roku Filharmonia stała się niezależną instytucją, oddzielając się od opery. Jej dyrektorem został profesor Roman Perucki.
Będąc już niezależną instytucją, Polska Filharmonia Bałtycka pilnie potrzebowała nowej siedziby. Dyrektor Filharmonii zainicjował nowatorski projekt przekształcenia poprzemysłowej strefy starej elektrociepłowni na wyspie Ołowianka w Gdańsku. Roman Perucki zapożyczył pomysł takiej transformacji z podobnego projektu zrealizowanego w Szwecji. Pomysł poparł Waldemar Dunajewski, prezes Elektrociepłowni Wybrzeże (obecnie PGE Energia Ciepła), wojewoda i mieszkańcy Gdańska. W wyniku realizacji projektu w Gdańsku powstało centrum muzyczno-kongresowe. Autorem projektu jest gdański architekt Marcin Kozikowski.
W 1997 roku w Amfiteatrze nad Motławą odbył się pierwszy koncert plenerowy. Rok później odrestaurowano zabytkowy budynek Spichlerza Królewskiego (więcej o tym budynku przeczytasz tutaj), gdzie mieściła się sala prób i biura Polskiej Filharmonii Bałtyckiej.
Centrum Muzyczno-Kongresowe zostało otwarte w 2007 roku. Budynek stał się siedzibą Filharmonii.
Sala koncertowa filharmonii służy również jako sala kongresowa, która może pomieścić 1100 osób. Podczas koncertów sala może pomieścić 950 widzów. Sala jest wyposażona w nowoczesny sprzęt oświetleniowy i nagłaśniający, system tłumaczeń symultanicznych oraz statyczne i dynamiczne systemy projekcyjne. Ruchome ekrany sufitowe i materiały wykończeniowe hali pomagają w uzyskaniu doskonałej akustyki podczas różnych wydarzeń.
W sali koncertowej znajdują się również 91-głosowe organy o 4 manuałach i klawiaturze pedałowej. Organy znajdowały się pierwotnie w Katedrze w Lozannie, dla której zostały zbudowane w 1955 roku przez szwajcarską firmę Kuhn. W 2004 roku organy zostały przeniesione do sali koncertowej Polskiej Filharmonii Bałtyckiej.
Centrum posiada również mniejsze sale konferencyjne na 200, 180 i 120 miejsc, wyposażone w nowoczesne media i technologie komunikacyjne.
Do sali koncertowej przylega dwupoziomowe foyer, które jest przeznaczone do organizowania wystaw, bankietów i innych imprez na dużą skalę. W centrum znajduje się również hotel z 54 miejscami noclegowymi.
Innowacyjny projekt przekształcenia elektrociepłowni w nowoczesne centrum został sfinansowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego i UE. Inwestycje trwały od 1998 roku do otwarcia centrum.
Wybitne osiągnięcia Orkiestry Gdańskiej
W ciągu swojej długiej historii Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej koncertowała w całej Polsce i za granicą, współpracując z najlepszymi orkiestrami, solistami i dyrygentami. Orkiestra brała udział w wielu polskich i międzynarodowych festiwalach muzycznych. Brała również udział w znaczących i spektakularnych projektach, takich jak koncert Jean Michel Jarre’a z okazji dwudziestej piątej rocznicy założenia Solidarności i podpisania Porozumień Sierpniowych (więcej tutaj), koncert z okazji siedemdziesiątej rocznicy wybuchu II wojny światowej czy koncert poświęcony dwudziestej rocznicy odzyskania niepodległości i upadku komunizmu w Europie Środkowej, który odbył się w ramach Festiwalu im. prowadzonego przez sir Neville’a Marrinera.
Repertuar filharmonii dla gdańszczan i gości
Co roku, od czerwca do września, w Amfiteatrze na Ołowiance odbywa się Gdańskie Lato Muzyczne, na które składa się kilkanaście koncertów muzyki młodzieżowej, promenadowej i symfonicznej z udziałem najwybitniejszych światowych solistów. Koncerty są adresowane do tłumów turystów i melomanów gromadzących się na Targu Rybnym.
Filharmonia jest organizatorem Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej w Oliwie oraz Gdańskiego Festiwalu Muzycznego.
W repertuarze Polskiej Filharmonii Bałtyckiej zawsze znajduje się wiele wydarzeń muzycznych. Odbywają się one w Sali Koncertowej, Sali Kameralnej i Foyer Głównym. Oprócz regularnych koncertów jest też wiele występów bezpłatnych. Dzięki temu każdy ma okazję nie tylko zobaczyć budynek centrum muzyczno-kongresowego od środka, ale także cieszyć się muzyką na najwyższym poziomie.
