Miejski Teatr Miniatura został oficjalnie założony w 1950 roku. Placówka uważana jest za jeden z najstarszych teatrów lalkowych w Polsce. Każdego roku w instytucji wystawiano jest około 280 spektakli, które ogląda ponad 55 tysięcy widzów. Specjaliści tworzą spektakle na podstawie klasyki, a także współczesnej literatury dziecięcej i młodzieżowej dla widzów od 1 roku życia, pisze gdansk-trend.eu.
Repertuar Teatru uzupełniają imprezy towarzyszące premierom i tworzone są we współpracy z innymi instytucjami kultury, wydawnictwami i organizacjami społecznymi. Należą do nich warsztaty rodzinne, spotkania otwarte, panele i debaty, Targi Książki, festiwale lub recenzje.
Historia powstania
Swoje początki Teatr Lalek w Gdańsku zawdzięcza teatrowi marionetek Łątek w Wilnie. Był to rodzinny teatr marionetkowy Olgi Dobużyńskiej-Totwenowej oraz jej córek Ewy i Ireny.
ierwsza premiera odbyła się 12 marca 1941 roku w Teatrze Młodego Widza w Wilnie. Był to spektakl „Nowe szaty króla” według Hansa Christiana Andersena.
Po zakończeniu II wojny światowej Wileński Teatr Łątek przyjechał do Polski. W 1947 roku dostał siedzibę w Gdańsku. W grudniu tego samego roku wystawił pierwszą premierę przygotowaną od początku do końca w Gdańsku – „Najszczęśliwszą z sióstr” według tekstu Ewy Szelburg-Zarembiny. Od władzy otrzymuje stałe subwencje na działalność artystyczną.
Pod koniec 1947 roku dostaje własne pomieszczenia w budynku poniemieckiej Sporthalle – dzisiejszej Opery Bałtyckiej. Nie ma stałej sceny dla spektakli. Grają m.in. w małej salce na piętrze Sporthalle, w Sali Stoczni i Teatrze Miejskim (dzisiejsza Miniatura).
Okres formacyjny
W 1949 roku otrzymuje od władz stałą siedzibę – Teatr Miejski przy Grunwaldzkiej 16, budynek dawnej kawiarni, niemieckiego Cafe Stoeckmann. W lipcu 1950 roku teatr został upaństwowiony, funkcje dyrektora i kierownika artystycznego pełni Olga Totwen. Jednocześnie teatr zostaje filią przedsiębiorstwa Państwowe Teatry Lalek w Łodzi, które skupia 10 scen lakowych w kraju. Oficjalna nazwa gdańskiej instytucji to Państwowy Teatr Lalek – Teatr Łątek.
Rok później zostaje zwolniona Olga Totwen, odchodzi także kierownik administracyjny Jan Żejmo (pełniący tę funkcję do 1947 roku) oraz jej córki. Kierownikiem administracyjnym teatru zostaje Mirosław Dybowski. W zespole artystycznym i technicznym nie ma innych zmian personalnych.
W styczniu 1952 roku kierownikiem artystycznym teatru zostaje scenograf Ali Bunsch (autor logotypu teatru – charakterystycznej łódeczki), dyrektorem Szczepan Paluszkiewicz. 1 marca tego roku scena zmienia nazwę na Państwowy Teatr Lalek, a w 1953 roku zostaje wyodrębniona jako niezależne przedsiębiorstwo państwowe. 1 kwietnia 1957 roku ponownie zmienia nazwę na Teatr Lalki i Aktora Miniatura. W 1959 roku w ramach decentralizacji organizatorem Teatru Lalki i Aktora Miniatura zostaje Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku (od 1973 urząd wojewódzki). Z kolei 1 września 1993 roku organizatorem zostaje Gmina Miasta Gdańsk, a teatr otrzymuje nazwę Miejski Teatr Miniatura.
Przedstawienia
Spektakle Teatru miniatury szczególnie zainteresowały widzów. W spektalklach Bądź mi opoką, Bajki robotów, Cicha Noc, Czarnoksiężnik z krainy OZ, Dom pod Kocim Pazurem, Dr Dolittle i Przyjaciele, Dzieci z Bullerbyn, Dzikie Łabędzie, Emil rozrabiaka, Fahrenheit, Igraszki z bajką, Każdy przyniósł, co miał najlepszego, Koziołek Matołek spektakl — wszystkie bilety były wyprzedane.
Przez prawie 70 lat historii teatru w Miniaturze tworzyło wiele postaci polskiego i pomorskiego środowiska artystycznego, m.in. Ali Bunsch (scenograf), Natalia Gołębska (reżyserka, kierownik literacki teatru), Janina Jarzynówna-Sobczak (choreograf), Michał Zarzecki (reżyser, dyrektor artystyczny teatru), Alina i Jerzy Afanasjewowie (twórcy teatralni, autorzy bajek i scenariuszy), Tadeusz Słobodzianek (dramaturg, kierownik literacki teatru), Piotr Tomaszuk (reżyser, dyrektor artystyczny teatru).
Niektóre wydarzenia stopniowo przyciągają bardzo znaczną liczbę widzów. Popularność zyskują różne spektakle. Z czasem odwiedzających jest coraz więcej. Teatr rozwija się, przyczynia się do popularyzacji sztuki w kraju.
Początek modernizacji
W latach 1983–1985 budynek teatralny i scena przeszły gruntowną modernizację i rozbudowę. W tym czasie powstało dodatkowe piętro.
Kolejna modernizacja odbyła się w 2014 roku, objęła pomieszczenia teatru dla widzów (foyer, toalety), instalację wentylacji, dopasowanie obiektu do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz doprowadzenie do zgodności z obecnie obowiązującymi przepisami bezpieczeństwa przeciwpożarowego. W roku 1996 Teatr Miniatura skierował także (po raz pierwszy w swej historii) swą propozycję kulturalną do widowni dorosłej.
Infrastruktura teatru obejmuje dwie sale: dużą i kameralną. W 2013 roku premierą „Poobiednich igraszek” Romy Mahieu została zainaugurowana trzecia sala – Sala Prób.
Wybitni aktorzy i reżyserzy Teatru Miniatura
Ludzie związani z Teatrem są znani nie tylko w Polsce, ale i na świecie. W szczególności są to reżyserzy:
- Olga Totwen 1950–1951
- Ali Bunsch 1952–1961
- Zbigniew Baturo 1962–1979
- Zdzisław Miodowski 1980–1991
- Tomasz Jaworski 1992–1996
- Konrad Szachnowski 1996–2011
- Romuald Wicza-Pokojski 2011–2019
- Michał Derlatka od 2019
Kierownictwo artystyczne otrzymało również różne składy kierowników, którzy zatrzymywali się w Teatrze przez dość znaczny okres czasu. Odpowiednia lista:
- Olga Totwen 1950–1951
- Ali Bunsch 1952–1961 (również scenograf)
- Michał Zarzecki 1962–1976
- Zofia Watrak 1977–1981
- Konrad Szachnowski 1982–1985
- Zbigniew Wilkoński 1982–1991
- Piotr Tomaszuk 1992–1995
- Konrad Szachnowski 1996–2011
- Romuald Wicza-Pokojski 2011–2019
- Michał Derlatka od 2019
- Lech Bądkowski — kierunek literacki
W zespole artystycznym Teatru Miniatura pracowało wielu wybitnych aktorów-lalkarzy, wśród których warto wymienić parę nazwisk. Widzowie zapamiętali działalność m.in. Michała Zarzeckiego (jednocześnie reżysera i dyrektora artystycznego teatru w latach 1962-1976), Aleksandra Skowrońskiego, Henryka Zalesińskiego, Józefinę Unczur, Aleksandrę Dukland.
Aktorzy znani są z gry w spektaklach „Krzyżacy”, „Książę i żebrak”, „Magiczny koncert – obrazki z wystawy”, „O krasnoludkach i Sierotce Marysi”, „Oliwer Twist”, „Pierścień i róża”, „Piękna i Bestia”, „Piotruś Pan”, „Pippi Langstrump”, „Podróże Gullivera”, „Przyjaciel wesołego diabła”, „Remus”, „Siedmiu krasnoludków”, „Szewczyk Dratewka”, „Świniopas”, „Tajemnica diamentów”, „Tajemnica kina”, „Trzewiczki szczęścia”, „Tymoteusz wśród ptaków”, „Wakacyjny muzyczny plecak”, „U stóp drabiny”, „Złoty klucz „, „Zostań przyjacielem”, i inne.
Oprócz zwykłej działalności Teatr organizuje konferencje, szkolenia i prezentacje dla firm. Lalkowy teatr z 50-letnią tradycją odwiedza wiele osób. Kierownictwo placówki ma nadzieję, że w przyszłości sytuacja tylko się poprawi, a widzów, którzy będą zainteresowani spektaklami, będzie jeszcze więcej.
