{"id":4491,"date":"2026-04-07T15:19:52","date_gmt":"2026-04-07T13:19:52","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/?p=4491"},"modified":"2026-04-07T15:30:38","modified_gmt":"2026-04-07T13:30:38","slug":"odrodzenie-kinematografii-w-trojmiescie-po-ii-wojnie-swiatowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/eternal-4491-odrodzenie-kinematografii-w-trojmiescie-po-ii-wojnie-swiatowej","title":{"rendered":"Odrodzenie kinematografii w Tr\u00f3jmie\u015bcie po II wojnie \u015bwiatowej"},"content":{"rendered":"\n

Tr\u00f3jmiasto niemal od zarania dziej\u00f3w kinematografii by\u0142o z ni\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane<\/strong>. Zaledwie rok po tym, jak epokowy wynalazek braci Lumi\u00e8re ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne, w gda\u0144skim Teatrze Wilhelma odby\u0142 si\u0119 pierwszy pokaz filmowy<\/strong>. Z kolei w 1907 roku w mie\u015bcie otwarto pierwsze kino z dwiema salami, mog\u0105ce pomie\u015bci\u0107 400 widz\u00f3w. Ju\u017c w 1927 roku Henryk Szaro nakr\u0119ci\u0142 tutaj obraz \u201eZew morza\u201d, cho\u0107 gda\u0144skie plenery pojawia\u0142y si\u0119 w kr\u00f3tkometra\u017cowych dokumentach jeszcze wcze\u015bniej. Przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej w Gda\u0144sku dzia\u0142a\u0142o kilkana\u015bcie kin, a produkcja filmowa prze\u017cywa\u0142a sw\u00f3j z\u0142oty wiek \u2013 przypomina portal gdansk-trend.eu<\/a>. Jak zatem odbudowywano t\u0119 bran\u017c\u0119 w trudnych, powojennych realiach?<\/p>\n\n\n\n

Kino jako powr\u00f3t do normalno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Rozw\u00f3j nadmorskiej kinematografii zosta\u0142 ca\u0142kowicie wstrzymany przez II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105<\/a>. Po jej zako\u0144czeniu bran\u017ca zacz\u0119\u0142a jednak odradza\u0107 si\u0119 w imponuj\u0105cym tempie. Mimo \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w uleg\u0142a zniszczeniu podczas dzia\u0142a\u0144 zbrojnych, mieszka\u0144cy Tr\u00f3jmiasta wci\u0105\u017c mieli gdzie uciec w magiczny \u015bwiat filmu. Na pocz\u0105tku lat 50. absolutnym hitem w\u015br\u00f3d gda\u0144szczan by\u0142o kino \u201eDelfin\u201d<\/strong>, wzniesione w miejscu przedwojennego kina \u201eRoxy\u201d. Obiekt ten znajdowa\u0142 si\u0119 tu\u017c przy torowisku, przez co stukot przeje\u017cd\u017caj\u0105cych tramwaj\u00f3w stanowi\u0142 nieod\u0142\u0105czny element ka\u017cdego seansu.<\/p>\n\n\n\n

Jednak \u201eDelfin\u201d nie by\u0142 jedynym miejscem spotka\u0144 mi\u0142o\u015bnik\u00f3w X muzy. Wkr\u00f3tce przy ulicy Ja\u015bkowa Dolina 14 \u2013 w budynku, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zaadaptowano na cerkiew prawos\u0142awn\u0105 \u2013 otwarto kameralne kino \u201eBajka\u201d<\/strong>. W kolejnych latach na mapie miasta zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 nowe obiekty. Wszystkie one zosta\u0142y jednak przy\u0107mione w latach 50. przez gigantyczne kino \u201eLeningrad\u201d<\/strong>. By\u0142 to w\u00f3wczas najwi\u0119kszy tego typu obiekt w powojennym Gda\u0144sku, mog\u0105cy pomie\u015bci\u0107 jednorazowo ponad 1400 widz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Inauguracyjny seans w \u201eLeningradzie\u201d rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od kr\u00f3tkometra\u017c\u00f3wki o Gda\u0144sku. Tu\u017c po niej na wielkim ekranie wy\u015bwietlono radziecki dramat historyczny \u201eAdmira\u0142 Uszakow\u201d. Kino by\u0142o tak przyt\u0142aczaj\u0105co ogromne, \u017ce widzowie musieli doprosi\u0107 si\u0119 o zawieszenie planu widowni<\/strong>, by m\u00f3c w og\u00f3le odnale\u017a\u0107 swoje miejsca. W 1955 roku w s\u0105siedztwie \u201eLeningradu\u201d otwarto jeszcze jedno, mniejsze kino, kt\u00f3re specjalizowa\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w projekcjach film\u00f3w kr\u00f3tkometra\u017cowych oraz bajek dla dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Co kr\u00f3lowa\u0142o na ekranach tu\u017c po wojnie?<\/h2>\n\n\n\n

Jako \u017ce wojna brutalnie zatrzyma\u0142a rozw\u00f3j filmowego Wybrze\u017ca, a nowa w\u0142adza narzuci\u0142a swoje porz\u0105dki, repertuar w latach 50. zdominowa\u0142y produkcje radzieckie. W okresie najg\u0142\u0119bszego stalinizmu (1951\u20131953) nie wy\u015bwietlono w Polsce ani jednego ameryka\u0144skiego filmu<\/strong>. Dopiero nadej\u015bcie tzw. odwil\u017cy gomu\u0142kowskiej sprawi\u0142o, \u017ce na afisze nie\u015bmia\u0142o powr\u00f3ci\u0142o kino z Hollywood, a tak\u017ce g\u0142o\u015bne tytu\u0142y z Francji i W\u0142och.<\/p>\n\n\n\n

W tamtej dekadzie serca tr\u00f3jmiejskiej publiczno\u015bci skrad\u0142y mi\u0119dzy innymi: radziecka epopeja \u201eCichy Don\u201d, francuski klasyk p\u0142aszcza i szpady \u201eFanfan Tulipan\u201d oraz \u201eTrzej muszkieterowie\u201d. Widzowie t\u0142umnie ruszyli tak\u017ce na ameryka\u0144ski western \u201eWinchester ’73\u201d oraz meksyka\u0144ski melodramat \u201ePaloma\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W Tr\u00f3jmie\u015bcie jednak nie tylko ch\u0119tnie ogl\u0105dano filmy, ale te\u017c z pasj\u0105 je kr\u0119cono<\/strong>. To w\u0142a\u015bnie tutaj w latach 50. powsta\u0142 jeden z najwa\u017cniejszych obraz\u00f3w w historii polskiego kina \u2013 \u201eDo widzenia, do jutra\u201d. Filmowcy z ca\u0142ego kraju masowo zje\u017cd\u017cali nad polskie morze, dostrzegaj\u0105c w nim idealne plenery zdj\u0119ciowe. Przed kamerami uwieczniono tutejsze krajobrazy w takich produkcjach jak \u201eMiejsce na ziemi\u201d, \u201eKariera\u201d, \u201eZa\u0142oga\u201d czy w s\u0142ynnym debiucie Romana Pola\u0144skiego \u201eDwaj ludzie z szaf\u0105\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

W latach 50. Tr\u00f3jmiasto wyros\u0142o na prawdziw\u0105 stolic\u0119 \u017cycia kulturalnego<\/strong>. Zbyszek Cybulski wraz z Bogumi\u0142em Kobiel\u0105 za\u0142o\u017cyli legendarny teatrzyk studencki \u201eBim-Bom\u201d. Z kolei w popularnym klubie \u201e\u017bak\u201d zacz\u0105\u0142 pr\u0119\u017cnie dzia\u0142a\u0107 jeden z pierwszych w Polsce Dyskusyjnych Klub\u00f3w Filmowych.<\/p>\n\n\n\n

Po koszmarze d\u0142ugiej wojny, kt\u00f3ra zdawa\u0142a si\u0119 wymaza\u0107 z pami\u0119ci normalne \u017cycie na Wybrze\u017cu, mieszka\u0144com Tr\u00f3jmiasta uda\u0142o si\u0119 w rekordowo kr\u00f3tkim czasie odbudowa\u0107 utracon\u0105 codzienno\u015b\u0107. A to by\u0142 dopiero pocz\u0105tek \u2013 prawdziwy rozkwit powojennej kinematografii w Gda\u0144sku mia\u0142 dopiero nadej\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tr\u00f3jmiasto niemal od zarania dziej\u00f3w kinematografii by\u0142o z ni\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane. Zaledwie rok po tym, jak epokowy wynalazek braci Lumi\u00e8re ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne, w gda\u0144skim Teatrze Wilhelma odby\u0142 si\u0119 pierwszy pokaz filmowy. Z kolei w 1907 roku w mie\u015bcie otwarto pierwsze kino z dwiema salami, mog\u0105ce pomie\u015bci\u0107 400 widz\u00f3w. Ju\u017c w 1927 roku Henryk Szaro […]<\/p>\n","protected":false},"author":398,"featured_media":4480,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[2386,2013,1085,2385,2433,2434,2431,2389,2102,2436,1931,2435,1181,2004,2432],"moimportance":[35],"motype":[163],"moformat":[20],"class_list":{"0":"post-4491","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kino","8":"tag-filmy-3","9":"tag-gdansk-3","10":"tag-historia-kina","11":"tag-kinematografia","12":"tag-kino-delfin","13":"tag-kino-leningrad","14":"tag-kino-powojenne","15":"tag-kultura-3","16":"tag-lata-50","17":"tag-odbudowa-gdanska","18":"tag-polskie-kino","19":"tag-roman-polanski-2","20":"tag-teatr-wilhelma","21":"tag-trojmiasto","22":"tag-zbyszek-cybulski","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","24":"motype-eternal","25":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/398"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4491"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4492,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4491\/revisions\/4492"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4491"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4491"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4491"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}