{"id":4476,"date":"2026-04-07T15:08:37","date_gmt":"2026-04-07T13:08:37","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/?p=4476"},"modified":"2026-04-07T15:13:40","modified_gmt":"2026-04-07T13:13:40","slug":"mniej-kin-wiecej-kaset-wideo-jak-wygladala-kinematografia-w-trojmiescie-w-latach-90","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/eternal-4476-mniej-kin-wiecej-kaset-wideo-jak-wygladala-kinematografia-w-trojmiescie-w-latach-90","title":{"rendered":"Mniej kin, wi\u0119cej kaset wideo: jak wygl\u0105da\u0142a kinematografia w Tr\u00f3jmie\u015bcie w latach 90."},"content":{"rendered":"\n

Historia kina w Tr\u00f3jmie\u015bcie ewoluowa\u0142a stopniowo, a ka\u017cda dekada w tej bran\u017cy mia\u0142a swoj\u0105 unikaln\u0105 specyfik\u0119. O ile po II wojnie \u015bwiatowej kina w Gda\u0144sku i Gdyni znajdowa\u0142y si\u0119 na ka\u017cdym kroku i stanowi\u0142y szalenie popularne miejsca rozrywki, o tyle w latach 90. mieszka\u0144cy znacznie ch\u0119tniej wybierali domowe zacisze. Surowa cenzura re\u017cimu komunistycznego odesz\u0142a w niepami\u0119\u0107<\/strong>, dzi\u0119ki czemu wyb\u00f3r film\u00f3w, seriali i program\u00f3w telewizyjnych sta\u0142 si\u0119 niepor\u00f3wnywalnie bogatszy. W domach tr\u00f3jmieszczanie zasiadali przed telewizorami, by z zapartym tchem \u015bledzi\u0107 losy bohater\u00f3w \u201eS\u0142onecznego patrolu\u201d, \u201eDoktor Quinn\u201d czy kultowej polskiej \u201eEkstradycji\u201d, a do kin ruszali na g\u0142o\u015bne blockbustery, takie jak \u201eTitanic\u201d czy \u201eOgniem i mieczem\u201d. Lata 90. przynios\u0142y transformacj\u0119 na ka\u017cdym kroku<\/strong>: w polityce, mentalno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa oraz oczywi\u015bcie w samej kinematografii \u2013 przypomina portal gdansk-trend.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Jak kasety VHS wypar\u0142y tradycyjne kina<\/h2>\n\n\n\n

W ostatni\u0105 dekad\u0119 XX wieku Polska wkroczy\u0142a z zupe\u0142nie now\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 polityczn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105. Mniej ogranicze\u0144 we wszystkich sferach \u017cycia oraz zach\u0142y\u015bni\u0119cie si\u0119 upragnion\u0105 wolno\u015bci\u0105<\/strong> to kluczowe cechy polskich lat 90. Cho\u0107 od lat 50. do 80. w Gda\u0144sku i Gdyni pr\u0119\u017cnie dzia\u0142a\u0142o kilkadziesi\u0105t kin, to p\u00f3\u017aniej ich liczba zacz\u0119\u0142a drastycznie spada\u0107. Wszystko za spraw\u0105 b\u0142yskawicznie rosn\u0105cego rynku kaset wideo<\/strong>, kt\u00f3ry opanowa\u0142 kraj.<\/p>\n\n\n\n

Gdy w Polsce pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze no\u015bniki VHS, ma\u0142o kto m\u00f3g\u0142 pozwoli\u0107 sobie na w\u0142asny magnetowid \u2013 sprz\u0119t ten by\u0142 towarem i\u015bcie luksusowym. Same kasety r\u00f3wnie\u017c nie grzeszy\u0142y jako\u015bci\u0105. Zdobywano je g\u0142\u00f3wnie na lokalnych bazarach, nierzadko przymykaj\u0105c oko na fatalny obraz i amatorski lektorski dubbing. Wyb\u00f3r tak\u017ce nie rzuca\u0142 na kolana; kr\u00f3lowa\u0142o kino akcji klasy B oraz tania erotyka<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Z\u0142ota era lat 90. da\u0142a jednak drobnym przedsi\u0119biorcom d\u0142ugo wyczekiwan\u0105 szans\u0119 na rozw\u00f3j w\u0142asnego biznesu. W efekcie niemal w ka\u017cdej tr\u00f3jmiejskiej dzielnicy jak grzyby po deszczu wyrasta\u0142y wypo\u017cyczalnie kaset wideo<\/strong>. Odtwarzacze sta\u0142y si\u0119 wkr\u00f3tce standardowym elementem wyposa\u017cenia dom\u00f3w, a popyt na nowo\u015bci filmowe by\u0142 tak ogromny, \u017ce przed punktami nierzadko ustawia\u0142y si\u0119 d\u0142ugie kolejki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jeden z za\u0142o\u017cycieli gdy\u0144skiej wypo\u017cyczalni wspomina\u0142, \u017ce ju\u017c w pierwszy weekend po otwarciu na p\u00f3\u0142kach osta\u0142a si\u0119 zaledwie jedna ta\u015bma \u2013 ca\u0142a reszta zosta\u0142a natychmiast rozebrana. Punkt mia\u0142 mn\u00f3stwo sta\u0142ych bywalc\u00f3w, kt\u00f3rzy zagl\u0105dali po filmy dos\u0142ownie codziennie, a przed weekendami ca\u0142e rodziny potrafi\u0142y wypo\u017cycza\u0107 nawet po 8-10 tytu\u0142\u00f3w naraz<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Mimo sprzyjaj\u0105cej koniunktury gospodarczej, w po\u0142owie lat 90. tr\u00f3jmiejski rynek wideo odnotowa\u0142 zauwa\u017calne spowolnienie. Wynika\u0142o to z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Po pierwsze, konsumenci stali si\u0119 znacznie bardziej wymagaj\u0105cy<\/strong> i kiepskiej jako\u015bci amatorskie kopie przesta\u0142y im wystarcza\u0107. Po drugie, skutecznym hamulcem dla dzikiego rynku okaza\u0142a si\u0119 nowa ustawa o prawie autorskim, kt\u00f3ra uderzy\u0142a w wypo\u017cyczalnie opieraj\u0105ce sw\u00f3j asortyment na pirackich kasetach.<\/p>\n\n\n\n

Co tr\u00f3jmieszczanie ogl\u0105dali na szklanym ekranie?<\/h2>\n\n\n\n

Cho\u0107 biznes wideo mia\u0142 si\u0119 nie\u017ale a\u017c do prze\u0142omu wiek\u00f3w, stacje telewizyjne zacz\u0119\u0142y kusi\u0107 widz\u00f3w coraz bardziej atrakcyjn\u0105 ram\u00f3wk\u0105. Po ostatecznym zniesieniu cenzury wiod\u0105ce kana\u0142y og\u00f3lnopolskie zala\u0142a fala zagranicznych format\u00f3w, film\u00f3w i seriali. Polacy wreszcie mogli z wypiekami na twarzy \u015bledzi\u0107 perypetie bohater\u00f3w \u201eMody na sukces\u201d, \u201eDoktor Quinn\u201d czy \u201eBeverly Hills, 90210\u201d<\/strong>. Prawdziwym oknem na \u015bwiat sta\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c rosn\u0105ca dost\u0119pno\u015b\u0107 telewizji satelitarnej i kablowej.<\/p>\n\n\n\n

Prawie ka\u017cd\u0105 g\u0142o\u015bn\u0105 produkcj\u0119 mo\u017cna by\u0142o z czasem obejrze\u0107 bez wychodzenia z domu. Kultowe poniedzia\u0142kowe pasmo filmowe w Polsacie<\/strong> zrzesza\u0142o przed ekranami ca\u0142e rodziny. M\u0142odzie\u017c szukaj\u0105ca muzycznych nowo\u015bci i kolorowych teledysk\u00f3w prze\u0142\u0105cza\u0142a na kana\u0142y MTV lub Viva, a prawdziw\u0105 gratk\u0105 dla kibic\u00f3w sta\u0142 si\u0119 debiut stacji Canal+ w po\u0142owie dekady. Poszerzy\u0142a ona swoj\u0105 ofert\u0119 sportow\u0105 o ekskluzywne transmisje polskiej Ekstraklasy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Omawiaj\u0105c medialne nawyki w Tr\u00f3jmie\u015bcie, nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 historycznego momentu, gdy mieszka\u0144cy Gda\u0144ska, Gdyni i Sopotu dostali od telewizji co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko rozrywk\u0119. Wkr\u00f3tce na antenie legendarnej lokalnej stacji Sky Orunia<\/strong> zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 tr\u00f3jmiejskie wiadomo\u015bci, relacje z najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 z regionu, seanse z udzia\u0142em popularnej wr\u00f3\u017cki Benity, a nawet pierwsze pasma reklamowe.<\/p>\n\n\n\n

Masowe zamykanie kin i gdy\u0144skie \u201eOscary\u201d<\/h2>\n\n\n\n

Dynamiczny rozw\u00f3j rynku domowego wideo oraz nowoczesnej telewizji przyni\u00f3s\u0142 spodziewany efekt \u2013 sale kinowe zacz\u0119\u0142y \u015bwieci\u0107 pustkami<\/strong>. Utrzymanie tak ogromnej bazy obiekt\u00f3w, jak\u0105 Tr\u00f3jmiasto mog\u0142o pochwali\u0107 si\u0119 jeszcze w latach 60., straci\u0142o racj\u0119 bytu, co doprowadzi\u0142o do masowych zamkni\u0119\u0107. W ko\u0144c\u00f3wce XX wieku zaledwie dziewi\u0119tna\u015bcie produkcji zdo\u0142a\u0142o w Polsce przekroczy\u0107 presti\u017cowy pr\u00f3g miliona widz\u00f3w. Najwi\u0119ksz\u0105 frekwencj\u0105 tradycyjnie cieszy\u0142y si\u0119 rodzime ekranizacje wielkiej literatury. Hit \u201eOgniem i mieczem\u201d zgromadzi\u0142 w kinach imponuj\u0105ce siedem milion\u00f3w widz\u00f3w<\/strong> (cho\u0107 dla por\u00f3wnania, \u201ePotop\u201d w latach 70. obejrza\u0142o a\u017c 20 milion\u00f3w Polak\u00f3w). S\u0142ynny \u201eTitanic\u201d przyci\u0105gn\u0105\u0142 nad Wis\u0142\u0105 trzy i p\u00f3\u0142 miliona os\u00f3b, a animowanego \u201eKr\u00f3la Lwa\u201d obejrza\u0142o o p\u00f3\u0142 miliona widz\u00f3w mniej. W czo\u0142owej dziesi\u0105tce absolutnych hit\u00f3w kasowych lat 90. znalaz\u0142y si\u0119 tak\u017ce takie blockbustery jak \u201ePark Jurajski\u201d, \u201eFlintstonowie\u201d, \u201eGwiezdne wojny: Mroczne widmo\u201d oraz \u201ePocahontas\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Lata 90. to r\u00f3wnie\u017c czas bran\u017cowych eksperyment\u00f3w. Doskonale odczuli to na w\u0142asnej sk\u00f3rze organizatorzy Festiwalu Polskich Film\u00f3w Fabularnych<\/a> w Gdyni. Na pocz\u0105tku dekady wprowadzono tam format wr\u0119czania nagr\u00f3d wyra\u017anie wzorowany na ameryka\u0144skich Oscarach. Poniewa\u017c jednak liczba produkcji aspiruj\u0105cych do Z\u0142otych Lw\u00f3w by\u0142a ogromna, w ka\u017cdej kategorii drastycznie zaw\u0119\u017cono liczb\u0119 nominacji. Innowacja ta spotka\u0142a si\u0119 z du\u017c\u0105 fal\u0105 krytyki<\/strong> i ostatecznie zrezygnowano z niej ju\u017c w 1993 roku.<\/p>\n\n\n\n

Warto r\u00f3wnie\u017c doda\u0107, \u017ce z inicjatywy cenionego re\u017cysera i tw\u00f3rcy teledysk\u00f3w, Yacha Paszkiewicza, od 1991 roku w Gda\u0144sku zacz\u0119to organizowa\u0107 ceremoni\u0119 wr\u0119czenia nagr\u00f3d dla tw\u00f3rc\u00f3w najlepszych polskich wideoklip\u00f3w muzycznych<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia kina w Tr\u00f3jmie\u015bcie ewoluowa\u0142a stopniowo, a ka\u017cda dekada w tej bran\u017cy mia\u0142a swoj\u0105 unikaln\u0105 specyfik\u0119. O ile po II wojnie \u015bwiatowej kina w Gda\u0144sku i Gdyni znajdowa\u0142y si\u0119 na ka\u017cdym kroku i stanowi\u0142y szalenie popularne miejsca rozrywki, o tyle w latach 90. mieszka\u0144cy znacznie ch\u0119tniej wybierali domowe zacisze. Surowa cenzura re\u017cimu komunistycznego odesz\u0142a w […]<\/p>\n","protected":false},"author":400,"featured_media":4461,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[2417,2386,2013,2070,1085,2416,2415,2410,1931,2419,2412,2004,2414,2411,2413],"moimportance":[32,35],"motype":[163],"moformat":[20],"class_list":{"0":"post-4476","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kino","8":"tag-festiwal-w-gdyni","9":"tag-filmy-3","10":"tag-gdansk-3","11":"tag-gdynia","12":"tag-historia-kina","13":"tag-kasety-vhs-2","14":"tag-kultura-lat-90","15":"tag-lata-90","16":"tag-polskie-kino","17":"tag-sky-orunia-5","18":"tag-telewizja-w-polsce","19":"tag-trojmiasto","20":"tag-upadek-kin","21":"tag-wypozyczalnie-wideo","22":"tag-yach-paszkiewicz","23":"moimportance-golovna-novyna","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","25":"motype-eternal","26":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4476","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/400"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4476"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4477,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4476\/revisions\/4477"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4476"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4476"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4476"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}